Home
Historie
Biljarthistorie
Feitjes
Foto's
Onderling
Uitslagen onderlinge
Links

Team 1
Team 2
Team 3
Het bestuur
Plattegrond

HGL

De biljartvereniging in Kaatsheuvel

Biljartfeiten

Het biljarten is al meer dan 400 jaar oud. In de loop der jaren is er veel gebeurd.
Hieronder treft u een opsomming aan van enkele feiten uit deze periode.

16de eeuw

De Engelsen zien als uitvinder William Bill Kew. Hij speelde het spel met drie ballen en gebruikte daarbij een yard. (ellestok) Bill-yard? De Fransen hebben zelfs twee versies. Aan het Franse hof zou een zekere Cloud Billard het spel geïntroduceerd hebben. De naamgeving kan ook teruggeleid worden naar de Franse woorden 'bille' = bal en 'art' = kunst. Waar en hoe biljart is ontstaan, is tot op heden nooit duidelijk geworden.

1572

Aan het Franse hof wordt biljart gespeeld.

1653

Nederlandse emigranten hebben enige biljarts meegenomen naar Amerika.

1801

Biljarten is nog steeds een sport voor de rijken.

1822

De keu wordt gekeerd en men speelt nu met het dunne uiteinde.

1823

De Fransman Mengaud voorziet de speeltop van een pomerans.
Nu zijn trekstoten en effect geven ook mogelijk geworden.

1835

Mengaud schrijft het boek 'Théorie mathématique des effects du jeu de billard'.

1845

De Amerikaan Phelan vindt de veerkrachtige stootrand uit. De firma Brunswick-Collander Cy (U.S.A.) voorziet de speeltafel van een leien rolplaat, ter vervanging van de houten rolplaat.

1850

Goed geoefende spelers halen soms series van 10.

1855

De eerste geregistreerde partij is tussen de Amerikaan Michael Phelan en de Fransman Demon. De tafelmaat was 360 X 180 cm. De wedstrijd ging over 3 maal 100 caramboles en werd gewonnen door Phelan met een hoogste serie van 9.

1860

Het biljarten wordt zorgzaam bestudeerd en gespeeld in de Parijse Académies de Billard.

1870

De Amerikaan Sexton beroept zich erop de uitvinder te zijn van de Série Américaine. Series van 100 zijn nu mogelijk. Joseph en Cyrill Dion beroepen zich 1 jaar later erop uitvinders te zijn van de Série Américaine.

1874

De heer Berger uit Lyon meent als ontdekker van de Série Américaine te moeten gelden.

1875

Parijs telt ruim 2000 biljarts. Edmond Graveleuse bemoeilijkt het serie spel door het invoeren van de 20 cm kader lijn (cadre).

1910

In het noorden van Nederland wordt redelijk veel biljart gespeeld. De houten tafels waren soms voorzien van lakens. Men speelde met ivoren ballen. Prominenten waren: Rolf Bierling - Groningen, Goye Bijlsma - Bolsward, Tjibbe Terpstra - Leeuwarden, Nico Verkley - Amsterdam.

1880

E. Graveleuse formuleert de spelregels voor het 'driestootskader' op 12 of 15 cm. De Fransman Maurice Vignaud maakt in Salle Valentine te Parijs een Série Américaine van 1531 caramboles. Zijn tegenstander de Amerikaan Slosson, kwam niet verder dan 1103 caramboles. In ditzelfde jaar opent het Grand Hotel Krasnapolsky in Amsterdam een biljartzaal met 14 tafels.

1883

Het eerste wereldkampioenschap kader 21 cm vindt plaatst in de Central Music Hall te Chicago. De beroepsspelers kennen daar als eerste wereldkampioen de Nederlander Jacob Schaefer.

1884

De Nederlandse biljart wedstrijd wordt gespeeld in de Harmonie te Groningen. Er zijn ongeveer 80 deelnemers ingeschreven. De 600 toeschouwers zien als winnaar Rolf Bierling.

1885

Rolf Bierling verliest op 12 januari in de Goudse sociëteit 'Ons Genoegen' van de Amsterdammer Nico Verkley. Het kader 35/2 wordt ingevoerd.

1892

In juni wordt een Internationaal biljarttoernooi gehouden te Scheveningen tijdens een grote sporttentoonstelling.

1895

In de Verenigde Staten wordt een federatie opgericht om biljartorganisaties te bundelen.De Fransman Yves wordt winnaar van het eerste 45/2 kadertoernooi. De hoogste serie was 200 en het moyenne 24.11. De Groninger biljartclub wordt opgericht.

1901

In dit jaar worden opgericht de: De Friese Club te Leeuwarden en BV Amsterdam.

1902 - 1923

17 amateurkampioenschappen worden in deze periode gespeeld en na 1924 worden er ook Europese kampioenschappen gespeeld.

1902

De Fransman Louis Rérolle wordt winnaar van het eerste algemeen erkende 45/2 kader wereldkampioenschap. De Fransen stichten een biljartfederatie. In de Warmoesstraat te Amsterdam opent de Biljartacademie haar deuren. Trainer William Hoppe heeft een contract voor fl. 100,-- per dag. Op 2 en 3 december worden wedstrijden gespeeld in Odeon. (Singel - Amsterdam)

1906

De Belgische Biljartbond wordt opgericht.

1910

De Franse profspeler Vignaux verliest een kader 71/2 wedstrijd van Charles Faroux, een amateur.

1911

De Nederlandse biljartbond (N.B.B.) wordt opgericht op 22 januari. De eerste 7 verenigingen zien de statuten goedgekeurd op 17 september van dat jaar. Van 4 tot 6 april is in Musis Sacrem te Arnhem het eerste Nederlandse biljartkampioenschap kader 45/2. De winnaar op het grote biljart wordt daar H.J. Robijns.

1916

Kampioenschappen voor 'klein' biljart worden ingevoerd.

1921

De Amsterdammer Arie Bos wordt te Parijs winnaar in het kader 45/2. De nieuwe wereldkampioen had een moyenne van 13,58.

1923

Op 17 december vindt de oprichting plaats van de I.U.F.A.B. (Internationale Unie van Federaties voor Amateur Biljarten) Oprichters zijn de Belgen, Fransen, Engelsen en Zwitsers. De N.B.B. treedt toe tot het Nederlands Olympisch Comité

1924

De N.B.B. wordt opgenomen in de I.U.F.A.B.

1925

De 's Gravenhaagsche Biljartclub verzorgt het eerste Europese kampioenschap kader 45/2 in de Haagse Dierentuin, van 12 tot 15 februari. Jan Dommering is de eerste Nederlandse speler met een Europese titel.

1926

B.V. K.R.A.S. organiseert in de Amsterdamse Sociëteit het eerste Nederlandse kampioenschap driebanden. Carel Koopman wint met een moyenne van 0,583. In dit jaar wordt het éénstootskader 45/1 ingevoerd. Dit is tevens het geboortejaar van de Fransman Jean Marty. Zijn opleiding door Roger Conti brengt Marty grote kadertitels.

1927

Charles Faroux wint in Vichy de wereldtitel 45/1.

1928

Het eerste wereldkampioenschap driebanden te Reims kent als winnaar de Egyptenaar Edmond Soussa. Het wereldkampioenschap 45/2 te Amsterdam krijgt weinig aandacht i.v.m. de Olympische spelen aldaar. Het bezoek van Z.K.H. Prins Hendrik kan dat niet veranderen.

1929

Biljartgrootmeester Soussa ziet zijn kaderspel 71/2 opgenomen op de wereldlijsten.

1930

Het geboortejaar van biljartartiest Tiny Wijnen. In dit jaar wordt voor het eerst het kader 71/2 verspeeld in Vichy. De N.B.B. ontvangt van het N.O.C. de 'Van Tuyll-beker' vanwege de wereldtitel driebanden van H.J. Robijns.

1931

De Egyptenaar Soussa haalt als eerste speler de 500 caramboles in het 45/2 kader in één beurt. In Vichy wordt de Portugees Ferraz winnaar van een wedstrijd in de speelvorm van het 'Fantasie Klassiek'. Er waren 12 deelnemers.

1932

In het kader 45/1 is de Fransman Albert de eerste Europese kampioen op de erelijst. In Rijsel (Frankrijk) wordt een tweede wedstrijd gehouden in het 'Fantasie Klassiek'. De Spanjaard Martinez is over 48 stootbeelden (figuren) sterker dan 11 andere deelnemers.

1933

Het bandenspel krijgt ook bij de 'kleinere' spelers meer aandacht. De Fransen organiseren in Vichy het eerste pentatlon. De gekozen speelvormen zijn: libre - 150, 45/2 cadre - 150, 71/2 cadre - 100, driebanden - 20 en bandstoten - 50.

1934

Grootmeester René Gabriëls wordt de eerste wereldkampioen in het bandstoten, te Vichy. De Belg De Doncker wordt in Sint Joosten Node in april de eerste wereldkampioen pentatlon.

1935

Op de Nederlandse wedstrijdkalender wordt ruimte ingeruimd voor het kader 71/2. Op 6 januari wordt Piet de Leeuw de eerste kampioen in het clubhuis van de BV 's Gravenhaagsche. De Nederlander Jan Sweering wint de wereldtitel in het penthatlon.

1936

Vier deelnemers spelen een dubbelrooster. De eerste Nederlandse kampioen libre wordt dan Nelis van Vliet. De organisatie was in handen van de BV 's Gravenhaagsche. De Nederlander Jan Sweering wint de wereldtitel penthatlon in Malo les Bains.

1937

Op 12 juli wordt de meest begaafde speler aller tijde geboren, Raymond Ceulemans. De Duitser Tiedkte wint in Billard Palace te Parijs de eerste officiële wereldtitel 'Fantasie Klassiek'.

1941

In Amsterdam wordt het Bondsbureau van de N.B.B. gesticht.

1945 - 1955

Het tijdperk 'Piet van der Pol'.

1946

Het wedstrijdwezen van de N.B.B. wordt gedecentraliseerd door de instelling van districten.

1947

De N.B.B. ontvangt opnieuw de 'Van Tuyll-beker' vanwege de internationale prestaties van Piet van de Pol en Piet de Leeuw.

1948

De decentralisatie wordt verder uitgebouwd door de instelling van gewesten. De I.U.F.A.B. bepaalt in augustus te Brussel dat het kader 45/2 wordt verbogen tot kader 47/2. De kaderlijn komt nu op 1/3 van de breedte te liggen (47,416 cm). Voor het middenvak gelden voortaan ook de kaderregels zoals voor alle vakken.

1949

Verzorgd door de BV 's Gravenhaagsche, wordt in het Kurhaus te Scheveningen het eerste Europese kampioenschap 47/2 gespeeld.

1950

Piet van de Pol wint het Nederlandse kampioenschap 47/1 met een moyenne van 16,68. Deze kaderspelsoort wordt nog niet op de internationale kalender geplaatst. Nederlanders behalen de Europese titel in de spelsoorten: driebanden, libre en kader 47/2.

1951

De N.B.B. krijgt bij gelegenheid van het 40-jarig bestaan het predikaat koninklijk. Voortaan spreken en schrijven we over de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond, kort: K.N.B.B.

1954

De Argentijn Carrera wint in Buenos Aires de wereldtitel pentatlon.

1956

De jaarvergadering van de I.U.F.A.B. gaat niet door wegens bestuurszwakte en Frans-Latijnse overheersing. In Luik wordt op 18 augustus o.l.v. Georges Troffaes, de F.I.B. opgericht. (Fédération Internationale de Billard) Het artistiek biljarten kent voortaan 76 verplichte figuren en een puntentotaal van 500.

1957

In oktober gaan de I.U.F.A.B. en de F.I.B. te Parijs samen op in de U.M.B. (Union Mondiale de Billard) Elk werelddeel krijgt een eigen bestuursdeel als onderdeel van de wereldbond. Europa wordt geleid door C. Troffaes als voorzitter van de C.E.B. (Conféederation Européeenne de Billard)

1958

Nederland is mede oprichter van de C.E.B.

1959

In Amersfoort wordt voor het eerst een pentatlon voor landenteams gehouden.

1961

In september formeert de K.N.B.B. onder bezielde stimulans van de heer Van Beem, een jeugdafdeling. De eerste jeugdleiderscursussen worden gegeven in Oirschot. Raymond Ceulemans wordt derde in Triëst tijdens zijn internationale driebandendebuut. De K.N.B.B. heeft 13.000 leden.

1962

In het eerste nationale jeugdtoernooi wordt gespeeld om de Sportperswisselbeker.

1962

Tiny Wijnen windt in Huelva (Spanje) de Europese titel kader 47/2.

1963

De K.N.B.B. stelt nationale jeugdkampioenschappen in.

1964

Ceulemans wint de wereldtitel van het tweede pentatlon kampioenschap, gehouden te Antwerpen.

1965

De oud prof Jean Marty wint Zwanenburg het Europese kader 47/1. Er zijn veel klachten over onzuiver ivoor.

1972 - 1985

Tijdperk 'Hans Vultink'.

1974

Het bondsbureau van de K.N.B.B. verhuist van Amsterdam naar Leusden.

1975

De K.N.B.B. telt 20.000 leden. Hans Vultink zet een recordmoyenne in het kader 45/1 wereldkampioenschap. Hij speelt algemeen 42,76.

1983

De K.N.B.B. heeft 27.000 leden.

1986

Op 22 januari bestaat de K.N.B.B. 75 jaar.

1990

Er wordt serieus over gedacht het snookeren een plaats te geven binnen de K.N.B.B. Oprichting vereniging van Grandprix-spelers, om de belangen van de driebanden-groot spelers (VVGPS) te behartigen.

1991

De K.N.B.B. heeft 35.000 leden en opende op 22 januari haar nieuwe bondsgebouw te Nieuwegein

  

Biljarthoezen en -koffers:

Om uw (dure) keu met topjes en accessoires veilig te kunnen vervoeren zijn er biljarthoezen en -koffers in alle soorten en maten. Een simpele en niet al te dure hoes kan uw keu, top en een krijtje herbergen. Heeft u meerdere toppen of zelfs meerdere keu’s, dan lijkt een luxe hoes of koffer beter geschikt daarvoor. Ga eens langs bij uw biljarthandel. Zij zullen u graag met raad en daad bij staan in uw keuze.

De eerste kennismaking met een biljartkeu zal meestal in ‘t café plaatsvinden. Die keu bestaat doorgaans uit één stuk en zal voor de af en toe spelende of beginnende biljarter voldoen, mits deze natuurlijk voorzien is van een goede pomerans. Speelt men wat langer en overweegt men zich aan te sluiten bij een plaatselijke biljartvereniging, dan zal hij of zij al gauw overgaan tot aankoop van een eigen keu. De keuze is niet altijd even gemakkelijk, maar gelukkig kan de plaatselijke of regionale biljarthandel u daar goed bij adviseren. De beginner zal meestal een normale, niet al te dure keu kiezen. Speelt u wat langer en heeft de biljartkoorts u te pakken, dan zult u vroeger of later een goede, op maat gemaakte (merk-)keu aanschaffen. Soms loont het de moeite om nog wat langer met de ‘oude’ keu door te spelen, om vervolgens die ene speciale keu aan te kunnen schaffen. De biljarthandelaar zal u graag behulpzaam zijn bij het kiezen van een goede (betaalbare) keu.

Het Groene Laken